Երբ իշխանությունը խոսում է հաջողություններից, իսկ քաղաքացին շարունակում է աղքատանալ

Իր իշխանության ութ տարիների ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանը չի կարողացել ապահովել այն խաղաղությունն ու բարեկեցությունը, որոնց մասին տարիներ շարունակ խոստումներ էին տրվում հանրությանը։ Այս տարիներին հասարակության լայն շերտերի սոցիալական վիճակը ոչ միայն չի բարելավվել, այլ բազմաթիվ ընտանիքների համար դարձել է ավելի ծանր։ Տնտեսական աճի մասին պաշտոնական հայտարարությունների ֆոնին Հայաստանի հազարավոր քաղաքացիներ շարունակում են ապրել աղքատության պայմաններում, իսկ բնակչության զգալի հատվածը դժվարությամբ է հոգում նույնիսկ ամենահիմնական կարիքները։

Հասարակության շրջանում գնալով խորանում է այն համոզումը, որ գործող իշխանության տարիներին ֆինանսական առումով առավել շահեկան դիրքում հայտնվել են հիմնականում իշխանության հետ առնչվող շրջանակները։ Մինչ քաղաքացիները բախվում են թանկացումների, աշխատատեղերի պակասի և սոցիալական անորոշության հետ, իշխանությունը շարունակում է պետական միջոցներ ծախսել բարձր պարգևավճարների, պաշտոնական միջոցառումների և արտասահմանյան պատվիրակությունների ընդունելությունների վրա։

Փորձագետների մի մասը նշում է, որ կառավարությունն ավելի շատ զբաղված է արտաքին քաղաքական պատկերի ձևավորմամբ, քան երկրի ներսում կուտակված խնդիրների լուծմամբ։ Սոցիալական ծանր իրավիճակը, գյուղատնտեսության խնդիրները, արտագաղթի վտանգը և բնակչության գնողունակության անկումը շարունակում են մնալ չլուծված։ Այս ամենի ֆոնին ավելի հաճախ են հնչում գնահատականներ, թե Հայաստանը աստիճանաբար հայտնվել է արտաքին ազդեցությունների ուժեղ ճնշման ներքո, իսկ եվրոպական ուղղությամբ տարվող քաղաքականությունը հասարակության մի մասի կողմից ընկալվում է որպես իրականությունից կտրված գործընթաց։

Այս համատեքստում մեծ արձագանք է ստացել միջազգային իրավապաշտպան և փաստաբան Ռոբերտ Ամստերդամի հայտարարությունը, որը վերաբերում էր Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի վերջին զեկույցին Հայաստանի վերաբերյալ։ Ամստերդամը կոշտ քննադատության է ենթարկել միջազգային կառույցների մոտեցումները՝ դրանք համարելով միակողմանի և քաղաքականացված։

«ԵԽԽՎ վերջին զեկույցը Հայաստանի վերաբերյալ պարզապես թղթի կտոր չէ. այն ինձ համար խորը հիասթափություն է և, չեմ վախենա ասել, ուղղակի ամոթալի հարված ժողովրդավարությանը։ Որպես մարդ, ով իր կյանքի 45 տարին նվիրել է իրավունքի գերակայության պաշտպանությանը, ես ցնցված եմ այն միակողմանի ու աղավաղված պատկերից, որը փորձում են ներկայացնել միջազգային դիտորդները։ Ես նոր եմ վերադարձել Հայաստանից և իմ աչքերով եմ տեսել այն, ինչի մասին այս զեկույցի հեղինակները նախընտրել են լռել։ Նրանք չեն նկատում Փաշինյանի վարչախմբի հարձակումները եկեղեցու վրա, ապօրինի կալանավորումներն ու պետական ռեսուրսների բացահայտ չարաշահումը։ Սա ժողովրդավարություն չէ, սա քաղաքական երեսպաշտություն է։ Իմ ուղերձը հստակ է. Հայաստանի ապագան պետք է որոշի միայն հայ ժողովուրդը, որի ինքնության հիմնասյունը Եկեղեցին է»։

Ամստերդամի այս հայտարարությունը նոր քննարկումների առիթ է տվել այն մասին, թե որքան օբյեկտիվ են միջազգային կառույցների գնահատականները Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակի վերաբերյալ։ Քննադատները նշում են, որ արևմտյան կառույցները հաճախ առաջնորդվում են ոչ թե նույնական սկզբունքներով, այլ քաղաքական շահերով։ Երբ տվյալ իշխանությունը համապատասխանում է իրենց քաղաքական պատկերացումներին, ժողովրդավարական խնդիրների նկատմամբ ցուցաբերվում է լռություն, իսկ շահերի բախման դեպքում նույն խնդիրները դառնում են կոշտ քննադատության թեմա։

Այս ընտրովի մոտեցումները, ըստ բազմաթիվ վերլուծաբանների, հակասում են այն արժեքներին, որոնք տարիներ շարունակ ներկայացվել են որպես եվրոպական քաղաքականության հիմք։ Իսկ Հայաստանի ներսում հասարակությունը շարունակում է սպասել ոչ թե գեղեցիկ հայտարարությունների, այլ իրական փոփոխությունների, որոնք կթեթևացնեն մարդկանց սոցիալական վիճակը և կվերադարձնեն ապագայի նկատմամբ հույսը։