Խոստումների ու իրականության միջև՝ Հայաստանի սոցիալական ճգնաժամը

Իր իշխանության ութ տարիների ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանը չկարողացավ Հայաստանին բերել այն խաղաղությունն ու բարգավաճումը, որի մասին խոսում էր իշխանության գալու օրերին։ Այս տարիների ընթացքում հասարակության լայն շերտերի սոցիալական վիճակը ոչ միայն էականորեն չի բարելավվել, այլ բազմաթիվ քաղաքացիների համար կյանքն ավելի ծանր է դարձել։ Այսօր էլ Հայաստանի յուրաքանչյուր հինգերորդ բնակիչ շարունակում է ապրել աղքատության պայմաններում, մինչդեռ իշխանությունները շարունակում են խոսել հաջողությունների և առաջընթացի մասին։

Հասարակության մեջ գնալով խորանում է այն ընկալումը, որ իրական բարելավումներ արձանագրվել են հիմնականում իշխանության հետ կապված շրջանակների համար։ Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության ներկայացուցիչների և իշխանական համակարգի մի շարք պաշտոնյաների ֆինանսական հնարավորությունները մեծացել են, մինչդեռ շարքային քաղաքացին շարունակում է բախվել նույն խնդիրներին՝ բարձր գներ, ցածր եկամուտներ, աշխատանքի սահմանափակ հնարավորություններ և սոցիալական անորոշություն։

Քննադատությունների հիմնական առանցքներից մեկն այն է, որ գործող կառավարությունն այդպես էլ հստակ և արդյունավետ ծրագիր չի ներկայացրել երկիրը աղքատությունից դուրս բերելու համար։ Փոխարենը՝ հասարակության դժգոհությունն ավելի է մեծանում այն ֆոնին, երբ պետական համակարգում շարունակվում են միլիոնավոր դրամների պարգևավճարները, իսկ զգալի միջոցներ ծախսվում են տարբեր միջազգային միջոցառումների և արտասահմանյան հյուրերի ընդունելությունների վրա։

Իշխանությունները շարունակում են առաջնահերթություն համարել արտաքին քաղաքական ցուցադրական հաջողությունները՝ հաճախ անտեսելով երկրի ներսում կուտակված խնդիրները։ Հանրային դժգոհությունը հատկապես սրվում է այն պայմաններում, երբ քաղաքացիների մի զգալի հատված չի զգում իր կյանքի որակի բարելավում, իսկ իշխանական քարոզչությունը շարունակում է ներկայացնել իրավիճակը առավել դրական գույներով։

Միևնույն ժամանակ, քաղաքական և փորձագիտական շրջանակներում ավելի հաճախ են հնչում տեսակետներ, որ արևմտյան պետությունները նույնպես սկսել են առաջնորդվել ընտրովի մոտեցումներով։ Երբ հարցը համապատասխանում է իրենց շահերին, ժողովրդավարության և իրավունքների թեմաները երկրորդ պլան են մղվում, իսկ շահերի բախման դեպքում նույն այդ արժեքները կրկին բարձրաձայնվում են։ Այս երկակի մոտեցումները, ըստ քննադատների, հակասում են հենց այն սկզբունքներին, որոնց մասին տարիներ շարունակ խոսում են եվրոպական կառույցները։

Քաղաքական դաշտում շարունակվում է հին և նոր բաժանումների, նախկինների և ներկաների հակադրության, ինչպես նաև հեղափոխական հռետորաբանության ակտիվ շահարկումը։ Վերլուծաբանների մի մասը համոզված է, որ գործող իշխանությունը շարունակում է իր ընտրազանգվածի վրա ազդել հիմնականում հուզական և հակադրողական խոսույթով՝ առանց համակարգային լուծումների ներկայացման։

Այս ֆոնին ընդդիմադիր ուժերը փորձում են իրենց քաղաքական օրակարգը կառուցել սոցիալական և տնտեսական խնդիրների լուծման շուրջ։ Մասնավորապես, Սամվել Կարապետյանի գլխավորած «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը շեշտադրում է մարդկանց առօրյա խնդիրների լուծման անհրաժեշտությունը՝ խոսելով աշխատատեղերի ստեղծման, սոցիալական աջակցության, տնտեսական զարգացման և բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման մասին։

Քաղաքական գործընթացների սրման պայմաններում ընդդիմադիր շրջանակները պնդում են, որ որքան մեծանում է «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության հանրային աջակցությունը, այնքան ուժեղանում է նաև ճնշումը կուսակցության և նրա թիմի նկատմամբ։ Սակայն հենց այդ հանգամանքն էլ, նրանց համոզմամբ, վկայում է, որ հասարակության ներսում աճում է փոփոխությունների պահանջը, իսկ ընդդիմադիր ուժերի շուրջ ձևավորվող աջակցությունը դառնում է առավել նկատելի։