Աշխատանքի մեծ փոխակերպումը. ինչ է տեղի ունենում մարդու հետ արհեստական բանականության դարաշրջանում

Չնայած տարածված մտահոգություններին, թե արհեստական բանականությունը մարդկանց կզրկի աշխատանքից, նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս ավելի բարդ պատկեր։ Գիտնականները եկել են այն եզրակացության, որ գեներատիվ ԱԲ-ն կարող է ոչ միայն չվնասել աշխատակիցներին, այլև նրանց դարձնել ավելի ներգրավված աշխատանքի մեջ և ավելի լավ պատրաստված կարիերայի փոփոխություններին՝ եթե տեխնոլոգիան ընկալվի որպես օգնական, ոչ թե մրցակից, գրում է Science Daily-ն։

Այս եզրակացությանն է եկել Ֆինլանդիայի Վաասայի համալսարանի հետազոտող Չժե Չժուն։ Իր դոկտորական ատենախոսությունում նա ուսումնասիրել է, թե ինչպես են ChatGPT-ի և Gemini-ի նման համակարգերը փոխում աշխատանքային գործընթացները և ազդում աշխատակիցների վերաբերմունքի վրա իրենց մասնագիտության նկատմամբ։

Այսօր շատ աշխատողներ մտավախություն ունեն, որ ԱԲ-ի տարածումը կդարձնի իրենց հմտություններն ավելի քիչ պահանջված կամ կհանգեցնի աշխատանքային առաջադրանքների նկատմամբ վերահսկողության կորստի։ Սակայն հետազոտության արդյունքները ցույց են տվել, որ նման վախերը հաճախ դառնում են նոր կարողություններ յուրացնելու խթան։ Մարդիկ սկսում են ավելի ակտիվորեն ուսումնասիրել ժամանակակից տեխնոլոգիաները և փնտրել դրանք մասնագիտական աճի համար օգտագործելու եղանակներ։

Չժուն հիշեցնում է NVIDIA ընկերության գլխավոր տնօրեն Ջենսեն Հուանգի խոսքերը. աշխատողներին փոխարինում է ոչ թե հենց արհեստական բանականությունը, այլ այն մարդիկ, ովքեր սովորել են այն արդյունավետ օգտագործել իրենց աշխատանքում։ Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ այն աշխատակիցները, որոնք ավելի դրական են վերաբերվում գեներատիվ ԱԲ-ին, ավելի հաճախ ցուցաբերում են բարձր ներգրավվածություն և ավելի լավ են հարմարվում աշխատաշուկայի փոփոխություններին։

Գիտնականը հատուկ ուշադրություն է դարձնում արհեստական բանականության նկատմամբ վստահության հարցին։ Նրա խոսքով՝ չափազանց մեծ վստահությունը կարող է նույնքան վտանգավոր լինել, որքան լիակատար սկեպտիցիզմը։ Եթե մարդը անվերապահորեն ընդունում է ԱԲ-ի պատասխանները, նա վտանգում է օգտագործել սխալ տեղեկատվություն։ Բայց տեխնոլոգիայից հրաժարվելը նույնպես աշխատակիցներին զրկում է իրենց արդյունավետությունը բարձրացնելու հնարավորություններից։

Հետազոտությունը նաև ցույց է տվել, որ ԱԲ-ի ներդրման հաջողությունը կախված է ոչ այնքան հենց տեխնոլոգիայից, որքան նրանից, թե կազմակերպություններն ինչպես են այն օգտագործում գործնականում։ Ընկերություններին անհրաժեշտ է հաշվի առնել էթիկայի, տվյալների պաշտպանության և նոր թվային գործիքների պատասխանատու կառավարման հարցերը։

Չժուն մշակել է գեներատիվ ԱԲ-ի ներդրման ութափուլ մոդել, որը օգնում է կազմակերպություններին փորձարկումներից անցնել տեխնոլոգիայի լիարժեք և իմաստավորված կիրառմանը։ Նրա կարծիքով՝ աշխարհը աստիճանաբար շարժվում է դեպի մի ապագա, որտեղ արհեստական բանականության համակարգերը կներկառուցվեն առօրյա աշխատանքային գործընթացների մեջ նույնքան բնականորեն, ինչպես այսօր օգտագործվում են համակարգիչները կամ ինտերնետը։

Գիտնականը կարծում է, որ ԱԲ-ի ազդեցությունը տնտեսության վրա համադրելի կլինի արդյունաբերական հեղափոխության հետ։ Որոշ մասնագիտություններ իսկապես կվերանան, սակայն միաժամանակ կհայտնվեն բոլորովին նոր ճյուղեր և կարիերայի ուղղություններ՝ կապված արհեստական բանականության ենթակառուցվածքի, տվյալների մշակման կենտրոնների և թվային ծառայությունների հետ։

Հետազոտողի կարծիքով՝ այսօր գլխավոր հարցը ոչ թե այն է, թե արդյոք արհեստական բանականությունը կկարողանա փոխել աշխատաշուկան, այլ այն, թե որքան արագ մարդիկ կկարողանան սովորել աշխատել դրա հետ միասին։