Որքան վնաս է կրելու պետությունը առյուծ սատկացնելու պրոցեսից. Հրայր Կամենդատյան

Որքան վնաս է կրելու պետությունը առյուծ սատկացնելու պրոցեսից։

Որպեսզի պատկերն ավելի հստակ լինի, դիտարկենք կոնկրետ տնտեսագիտական ցուցանիշներ և մոտավոր թվեր, որոնք բնորոշում են Գագիկ Ծառուկյանի ձեռնարկությունների («Մուլտի Գրուպ» կոնցեռն և հարակից բիզնեսներ) կշիռը Հայաստանի տնտեսության մեջ.

 

1. Աշխատատեղեր (Զբաղվածություն)

Ուղղակի աշխատատեղեր: Ըստ տարբեր տարիների հրապարակումների և պաշտոնական հայտարարությունների՝ Ծառուկյանին պատկանող ընկերություններում ուղղակիորեն աշխատում է շուրջ 15,000-ից 20,000 մարդ:

Անուղղակի ազդեցություն: Եթե հաշվի առնենք մատակարարներին, սպասարկողներին և խաղողագործներին, ապա այս բիզնեսներից անվտանգ կամ միջնորդավորված կերպով կախված է ևս 30,000-ից 40,000 ընտանիքի բարեկեցություն:

 

2. Հարկային մուտքեր բյուջե

«Մուլտի Գրուպ»-ի մեջ մտնող խոշորագույն ընկերությունները (օրինակ՝ «Արարատցեմենտ», «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ», «Մուլտի Տոբակո», «Մուլտի Գազ» և այլն) պարբերաբար ներառված են ՀՀ 1000 խոշոր հարկատուների ցանկի առաջին հարյուրյակում։

Միայն այս խոշորագույն միավորները միասին տարեկան պետական բյուջե են վճարում տասնյակ միլիարդավոր դրամների հարկեր (մոտավոր հաշվարկներով՝ տարեկան 15-25 միլիարդ դրամ՝ կախված տվյալ տարվա արտադրողականությունից): Այս գումարների կորուստը կստեղծի զգալի ճեղքվածք բյուջեի եկամտային մասում:

 

3. Գյուղատնտեսություն և մթերումներ

Խաղողի մթերում: «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատը» հանդիսանում է երկրի խոշորագույն մթերողներից մեկը: Տարեկան կտրվածքով այն մթերում է տասնյակ հազարավոր տոննա խաղող՝ ապահովելով Արարատյան դաշտավայրի և հարակից շրջանների հազարավոր գյուղացիական տնտեսությունների արտադրանքի իրացումը: Այս օղակի փակումը կբերի գյուղմթերքի ավելցուկի և սոցիալական ճգնաժամի գյուղերում:

 

4. Արդյունաբերական կշիռ

Շինանյութերի շուկա: «Արարատցեմենտ» գործարանը ապահովում է տեղական ցեմենտի շուկայի զգալի մասը (մոտավորապես 30-40%՝ կախված ներկրվող ցեմենտի ծավալներից)։ Գործարանի կանգառը կարող է բերել շուկայում դեֆիցիտի, շինանյութի գնաճի և դանդաղեցնել շինարարության տեմպերը երկրում:

Տնտեսագիտական տեսանկյունից՝ նման մասշտաբի կոնգլոմերատի կտրուկ դադարեցումը կարող է առաջացնել ՀՆԱ-ի (Համախառն ներքին արդյունքի) աճի տեմպերի տեսանելի անկում և բացասաբար անդրադառնալ երկրի ընդհանուր տնտեսական ակտիվության ցուցանիշի (ՏԱՑ) վրա: