Ամբողջ ԵԱՏՄ մասշտաբով, համեմատած նախորդ տարիների, քաղաքացիների կյանքում ամենամեծ ծավալով դրական փոփոխությունը ՀՀ-ում է եղել. Գևորգ Պապոյան

Գնաճը գլոբալ, ներմուծված երևույթ է, գնաճի պատճառները Հայաստանում չեն, ավելին՝ ՀՀ-ում առկա  պատճառները նվազեցնում են գնաճի մակարդակը: Այս մասին Shabat.am-ի հետ զրույցում ասաց ՀՀ Ազգային Ժողովի «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր, ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Գևորգ Պապոյանը: «Դա է պատճառը, որ օրինակ՝ ԵԱՏՄ երկների մեջ Հայաստանն ունի ամենացածր գնաճը և ունի ամենաբարձր տնտեսական աճը: Այսինքն, ամբողջ ԵԱՏՄ մասշտաբով, համեմատած նախորդ տարիների, քաղաքացիների կյանքում ամենամեծ ծավալով դրական փոփոխությունը Հայաստանում է եղել:

Ասեմ ավելին՝ ՀՀ Ազգային Ժողովը գնաճի շեմը սահմանել էր 4 %, և մենք փաստացի ունենք 7.7 % գնաճ․ դա անգամ կրկնակի չի գերազանցել սահմանված շեմը: Միացյալ Նահանգներում գնաճը սովորաբար լինում է 1-1.5 %, այս տարի 7 %-ն անցնում է․ այսինքն, ԱՄՆ-ում գնաճը մոտ 5 անգամ նորմայից բարձր է․ սա նշանակում է, որ Հայաստանում վերջին տարիներին իրականացրած տնտեսական բարեփոխումները տվել են իրենց լրջագույն դրական օգուտը, և նույնիսկ համաշխարհային մասշտաբով գնաճային էֆեկտներին Հայաստանը համեմատաբար ավելի լավ է արձագանքում:  Փաստացի այլ հավասար պայմաններում Հայաստանում շատ ավելի բարձր գնաճ պետք է տեղի ունենար, քան 7.7 %-ն է, և սա միայն ու միայն կառավարության և Կենտրոնական բանկի ջանքերի արդյունքն է»,- ասաց Պապոյանը՝ ընդգծելով, որ Հայաստանն աշխարհում ամենացածր գնաճ արձանագրած երկրներից է: Պատգամավորը հիշեցրեց,  որ այս տարվա համար գնաճը կանխատեսվում է 5.5 %. «2022 թվականին կունենանք մոտավորապես 5-5.5 %-ի սահմաններում գնաճ, որն էլի գրեթե ամբողջությամբ պայմանավորված է արտաքին գործոններով»,- ասաց Պապոյանը՝ մանրամասնելով, որ կանխատեսվող գնաճի մեջ ջրի, էլեկտրաէներգիայի գների աճը փոքր մաս են կազմելու, և դրանք էլի պայմանավորված են համաշխարհային շուկայում ֆենոմենալ  գնաճով:

Անդրադառնալով համաշխարհային գնաճի պատճառներին՝ Պապոյանը նշեց. «Պատճառներից մեկն այն է, որ COVID-ով պայմանավորված հսկայական արժեշղթաներ են կտրվել և տրանսպորտի, ապրանքների գների ինքնարժեքն էականորեն բարձրացել է: Հաջորդ պատճառն այն է, որ գյուղատնտեսության մեջ համեմատաբար քիչ ծավալով ներդրումներ և աշխատանքներ են արվել, որոնք բերել են որոշ մշակաբույսերի ծավալների կրճատման, ինչը բերել է գների էական ավելացման»: Պապոյանի խոսքով՝ Կենտրոնական բանկի կողմից վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի բարձրացումը ոչ ցանկալի, բայց գնաճի զսպմանն ուղղված անհրաժեշտ քայլ էր: «ԿԲ-ի կողմից վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի բարձրացումը գնաճի զսպմանն ուղղված գործիք է: Իհարկե դա ցանկալի գործիք չէ․ ըստ էության Կենտրոնական բանկը, բարձրացնելով վերաֆինանսվորման տոկոսադրույքը, թանկացնում է փողը և ազդում է պահանջարկի վրա, այսինքն փոքրացնում է պահանջարկը և դրանով նաև ստիպում է գնաճային միտումները սեղմել, ինչը մեր համեմատաբար ցածր գնաճի պատճառներից է: Սա, էլի եմ կրկնում, ցանկալի գործիք չէ, և գնաճային արտաքին էական ճնշումների վերացմանը զուգընթաց ԿԲ-ն, վստահ եմ, քայլ առ քայլ կիջեցնի վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը:

Այդ պարագայում այդ իջեցումները կնպաստեն տնտեսական ակտիվությանը»,- նշեց նա: Նշենք, որ օրերս կայացած մամուլի ասուլսի ընթացքում ԿԲ նախագահ Մարտին Գալստյանն ընդգծել էր, որ համապատասխան գործողություններ չիրականցնելու դեպքում ՀՀ-ում ընդհանուր գնաճը 2021 թվականի համար կկազմեր 15 %: «Մեր հաշվարկները ցույց են տալիս, որ եթե մենք անցած տարվա ընթացքում գործողություններ չիրականացնեինք և դրանք ավելի շուտ չսկսեինք, քան մնացած բոլոր երկրներում, մեր գնաճը կլիներ սննդամթերքի համար ոչ թե 11%, այլ ընդհանուր գնաճը կլիներ 15%, որը ենթադրում է, որ սննդամթերքի գնաճը կլիներ 20%-ից ավելի»,- ասել էր ԿԲ նախագահը։