Հայաստանում ծխախոտի արտադրության ծավալները շարունակում են նվազել. մի շարք ոլորտներում ճգնաժամ է

Անցած մեկ տարում Հայաստանում արդյունաբերության որոշ ճյուղեր աննախադեպ անկում են գրանցել, ինչը բացասական ազդեցություն է ունեցել Հայաստանի տնտեսության վրա։

Հայտնի է, որ երկրի զարգացվածության և որակյալ աճի մասին է խոսում արդյունաբերության առկա վիճակը։ 2021 թվականի հունվար-հոկտեմբեր ամիսներին մեր երկրի արդյունաբերությունն աճել է ընդամենը 1,1 տոկոսով։ Հատկանշական է, որ այդ ցուցանիշով ԵԱՏՄ երկրների շարքում նախավերջին տեղն ենք զբաղեցնում, մասնավորապես՝ այս տարվա ընթացքում Բելառուսի արդյունաբերությունն աճել է 7,1 տոկոսով, Ռուսաստանի Դաշնությանը՝ 5 տոկոսով, Ղազախստանինը՝ 3 տոկոսով, Հայաստանինը՝ 1,1 տոկոսով և Ղրղզստանինը՝ 0,2 տոկոսով։

Ուշագրավ է, որ չնայած համաշխարհային շուկայում մետաղների բարձր գներին և արտահանման ծավալների աճին՝ հանքարդյունաբերությունը 0,4 տոկոսով անկում է գրանցել, այդ թվում՝ մետաղական հանքերի արդյունահանումը կրճատվել է 1,1 տոկոսով։ Այս ցուցանիշները փաստում են, որ քաղաքական անկայունությամբ և նոր արտահանման տուրքի հետևանքով հանքարդյունաբերության ոլորտում զգալիորեն կրճատվել են ներդրումները․ նոր արտադրական կարողություններ չեն ստեղծվում։

Խիստ մտահոգիչ է ծխախոտի արտադրության ծավալների շարունակական նվազումը, որը մեր արտահանման մոտ 10 տոկոսն էր կազմում։Մասնավորապես՝ 2021 թվականի հունվար-հոկտեմբեր ամիսներին ծխախոտի արտադրությունը երկնիշ՝ 13,5 տոկոս անկում է գրանցել, ինչը պայմանավորված էտրանսպորտային խնդիրներով և արտահանման շուկաներում պահանջարկի նվազմամբ։

Այս տարվա ընթացքում կտրուկ՝ 25,1 տոկոսով անկում է գրանցել քիմիական արդյունաբերությունը, որը մեր տնտեսության ավանդական ճյուղերից է և մինչեւ վերջերս զարգացման լուրջ հեռանկարներ ուներ։

2021 թվականի հունվար-հոկտեմբեր ամիսներին զգալիորեն նվազել են հիմնական մետաղների և պատրաստի մետաղե արտադրատեսակների արտադրությունները, համապատասխանաբար՝ -17,3 տոկոս և -42,3 տոկոս։

Ոսկերչությունը Հայաստանի տնտեսության լավ ավանդույթներ ունեցող ճյուղերից մեկն է, սակայն ցավոք, ներկայում այս ոլորտը ևս դժվարին օրեր է ապրում։Մասնավորապես՝ այս տարվա ընթացքում ոսկերչական արտադրատեսակների արտադրությունը նվազել է 36,6 տոկոսով։

Միաժամանակ, անցյալ տարվա խոր ճգնաժամի համեմատ աճեն գրանցել արդյունաբերության մի շարք ճյուղեր։Մասնավորապես՝ խմիչքի արտադրությունը՝ +24,2 տոկոս, մանածագործական արտադրանքը՝ 2,1 անգամ, մեքենաների և սարքավորումների արտադրությունը՝ 87,5 տոկոսով, ռետինե և պլաստմասե արտադրատեսակները՝ 18,3 տոկոսով և այլն։ Այնուամենայնիվ պետք է արձանագրել, որ այս արտադրատեսակների մասնաբաժինը արտահանման մեջ նվազել է՝ զիջելով հանքահումքային արտադրանքին։

Ամփոփելով՝ նշենք, որ 2021 թվականի ընթացքում Հայաստանի տնտեսության մեջ որակական փոփոխություններ չեն եղել, ինչը թույլ կտար խոսել երկարաժամկետ և կայուն զարգացման մասին։